Z MODLITEWNIKA "CHWALMY PANA" - 1989

I przykazanie
nakazuje czcić Pana Boga i służyć Mu przez wiarę, modlitwę i dobre uczynki.
Przeciw pierwszemu przykazaniu Boskiemu grzeszy:
  • Kto pacierza zaniedbuje, albo nie nabożnie odmawia.
  • Kto się wiary świętej wstydzi albo się wiary wypiera.
  • Kto dobrowolnie wątpi o jakiejś prawdzie wiary.
  • Kto wierzy w zabobony lub czary.
  • Kto znieważa poświęcone miejsca i rzeczy (kościół, cmentarze, krzyże, obrazy itd.).
  • Kto zuchwale, licząc na miłosierdzie Boże, grzeszy.


Uwaga: Gdybyś dłuższy czas nie chciał się modlić, popełniłbyś grzech ciężki.
Kto umie dobrze się modlić, umie dobrze żyć.

II przykazanie
nakłada obowiązek czci św. Imienia Bożego.
Przeciw drugiemu przykazaniu Boskiemu grzeszy:
  • Kto imiona święte lekkomyślnie wymawia.
  • Kto na Boga narzeka, szemrze przeciw Bogu.
  • Kto żartuje z Boga i rzeczy świętych.
  • Kto się z Boga albo ze Świętych Pańskich albo z Kościoła naśmiewa.
  • Kto przeklina albo święte słowa w złości wymawia.
  • Kto lekkomyślnie lub fałszywie przysięga, albo się Bogiem świadczy (np.: jak Bóg nade mną, Rany Boskie).
  • Kto Bogu coś obiecuje, ślubuje, a ślubu nie zachowa.


Uwaga: Najczęściej "przysięgi" dzieci są jedynie wymawianiem imion Świętych bez uszanowania. Unikaj i takiego grzechu.
"Przekleństwo, mówi Pan Zastępów, przyjdzie na dom przysięgającego kłamliwie na Imię Moje i zamieszka w domu jego i zniszczy go" (Zach. 5- -3,4).

III przykazanie
zabrania pracy w dni święte oraz zobowiązuje do oddawania czci publicznej Panu Bogu.
Przeciw trzeciemu przykazaniu Boskiemu grzeszy:
  • Kto w niedzielę i święta z własnej winy opuszcza Mszę świętą albo za późno na nią przychodzi, lub przed zakończeniem wychodzi.
  • Kto kazania i naukę zaniedbuje.
  • to się w kościele nabożnie nie zachowuje.
  • to w dzień święty wykonuje ciężką pracę bez koniecznej potrzeby.


Uwaga: Grzech ciężki popełniłby ten:

  • kto by w niedzielę i święta opuścił bez ważnej przyczyny chociażby jedną z głównych części Mszy św.: Ofiarowanie, Przeistoczenie, Komunię świętą
  • kto by w dni święte wykonywał pracę ciężką przez dłuższy czas, bez koniecznej potrzeby lub pozwolenia władzy duchownej. Przez "konieczną potrzebę" należy rozumieć albo wyraźny nakaz miłości bliźniego (dowóz żywności do wielkich miast, przewóz podróżnych, ratunek i pielęgnowanie chorych, pomoc w nieszczęśliwym wypadku), zwalczanie klęski żywiołowej (pożar, powódź) albo ważne dobro społeczne. "Poświęcaj niedzielę Bogu, szczęście będzie w twym progu".
IV przykazanie
nakazuje czcić rodziców, szanować przełożonych i słuchać prawowitej władzy państwowej.
  • Jakim jesteś synem czy córką względem swych rodziców? Może krnąbrnym, nieposłusznym, lekceważącym rodziców.., życzyłeś im źle..., jesteś przyczyną zgorszenia w domu? Jak się odnosisz do władz i przełożonych?
  • Jeśli jesteś ojcem lub matką: czy spełniasz obowiązki wobec swych dzieci? Czy troszczysz się o ich dobre wychowanie w duchu Bożym? Czy uczysz zasad wiary, modlitwy, prowadzisz dzieci do kościoła? Strzeżesz przed zgorszeniem?


Uwaga: Znaczne przekroczenie przeciwko szacunkowi, miłości i posłuszeństwu wobec rodziców i przełożonych jest grzechem ciężkim.

"Rodziców czcząc dziecię, ma zawsze szczęście na świecie".

V przykazanie
nakazuje miłować bliźnich i nie czynić nikomu krzywdy.
Przeciw piątemu przykazaniu Boskiemu grzeszy:
  • o bliźniemu nieszczęścia, choroby lub śmierci życzy.
  • to bliźniego przezywa lub niewinnego bije, rani.
  • Kto komuś zazdrości.
  • Kto z bliźnim w niezgodzie, w gniewie żyje, przebaczyć mu nie chce.
  • Kto się pychą wynosi i drugim gardzi.
  • Kto nadmiernie je lub pije, kto się upija albo innych do pijaństwa zachęca.
  • Kto bliźniego do grzechu zwodzi lub namawia, albo zły przykład daje.
  • Kto innym do grzechu pomaga, albo milczy na grzechy cudze.
  • Kto z ułomnych i kalek się naśmiewa.
  • Kto zwierzęta męczy.


Uwaga: grzechem ciężkim jest wielki gniew, głęboka nienawiść, rzeczywista nieprzyjaźń. Wyznaj, jak długo to trwało. Jeśliś kogo obraził, przeproś i pogódź się przed spowiedzią. Gorszyciel powinien usiłować gorszonego, nawrócić.

"Biada człowiekowi, który daje zgorszenie, lepiej by mu było, gdyby zawieszono kamień młyński u szyi jego i z topiono go w głębokości morskiej" (Mat. 18-6).

VI i IX przykazanie
Przez te przykazania każe Pan Bóg panować nad zmysłowością, która się w nas budzi, a którą musimy poddać pod rozkazy rozumu.
  • Może myślałeś o rzeczach nieskromnych, pragnąłeś lub o tym rozmawiałeś?
  • Czy nie popełniłeś czynów przeciwnych prawom Bożym i naturalnym?


Uwaga: Jeżeli miałeś przy grzechach przeciwko VI i IX przykazaniu upodobanie albo popełniłeś je dobrowolnie - zgrzeszyłeś ciężko i powiedz, ile razy to było. Jeżeli natomiast kusiło cię do myśli lub pragnień bezwstydnych, a ty nie chciałeś o tym myśleć i oddaliłeś pokusę (modliłeś się), to nie masz grzechu, ale zasługę dla nieba. Jeżeli masz jakąś wątpliwość, powiedz ją szczerze kapłanowi na spowiedzi i czyń co ci wskaże.

VII i X przykazanie
Czy prawość, sprawiedliwość, prawda nie są pokrzywdzone przez ciebie, przez intrygi, podstępy i chytre działanie na szkodę bliźniego, przez krzywdzenie go oszczerstwem, obmową, fałszywym świadectwem?
  • Czy nie prowadzisz życia próżniaczego?
  • Czy nie krzywdzisz ludzi pracy, lub w jakikolwiek sposób zależnych od ciebie, wyzyskując ich pracę zatrzymując niesłusznie ich należność?
  • Czy nie grzeszysz przeciw miłości obojętnością na przykre położenie drugich, któremu mógłbyś zaradzić?
  • Czy należycie szanujesz własność społeczną i państwową?
  • Jeżeli ci ją powierzono, - czy o nią dbasz i sumiennie czuwasz nad jej całością?
  • Czy nie zdradzasz zaufania drugich w sposób nieuczciwy i nikczemnie nie robisz z tego użytku?
  • Czy nie odrzucasz zuchwale pociech religijnych, którymi Bóg chce serce twoje pokrzepić?
  • Czy ze swych długów i powinności sumiennie się wywiązujesz?


Uwaga: Kto nie chce zabranych rzeczy oddać i szkody wyrządzonej wedle możności naprawić, nie może otrzymać rozgrzeszenia albo też naraża się na nieważność spowiedzi, bo jak uczy św. Augustyn: "grzech nie będzie odpuszczony, dopóki wziątek nie będzie zwrócony". Pamiętaj dobrze, że nie dość za wyrządzoną szkodę lub kradzież żałować, mieć wolę poprawić się i wyspowiadać, jak przy innych grzechach ale trzeba koniecznie wedle możności całą krzywdę wynagrodzić i rzecz skradzioną zwrócić temu, do kogo należy. Nie wolno ci z krzywdy ludzkiej czynić jałmużny ubogim, ofiary na kościół lub innego dobrego uczynku, bo Bóg się brzydzi jałmużną skradzioną. Można to tylko wtedy uczynić, gdy nie wiesz, czyja to była krzywda i komu ma być zwrócona. Gdy masz wątpliwość poradź się spowiednika.

"Nie mylcie się, ani złodzieje, ani drapieżcy, nie posiądą królestwa niebieskiego". "Przekleństwo spocznie na domu złodzieja". (I Kor. 6-9, 10; Zach. 5--3,4)..

VIII przykazanie
Przeciw ósmemu przykazaniu grzeszy:
  • Kto kłamie.
  • Kto o bliźnim źle myśli, albo go posądza.
  • Kto tajemne błędy i wady bliźniego niepotrzebnie wyjawia.
  • Kto bliźniego obmawia lub oczernia (na drugiego coś złego zmyśla).

"Obrzydliwe są Panu wargi kłamliwe" (Przyp. 12-22).


Uwaga: Grzech ciężki popełnia, kto rozmyślnie wyrządza bliźniemu wielką szkodę lub krzywdę na dobrym imieniu. Jako rzeczy skradzione i krzywdy poczynione na majątku trzeba oddawać i wynagradzać, tak trzeba szkodę i krzywdę na sławie bliźniego wedle możności naprawić i wynagrodzić przez odwołanie lub przeproszenie bliźniego.

Przykazania kościelne
  • Czy w dni postne jadłeś potrawy mięsne z własnej winy? Ile razy? (Jeżeli ktoś stołuje się w jadłodajniach zbiorowych, może spożywać wszystkie potrawy, jakie tam podają, pod warunkiem modlitwy w intencji Ojca św. w tym dniu i złożeniu jałmużny postnej raz na kwartał).
  • Czy dopełniłeś obowiązków wielkanocnej spowiedzi i Komunii św.?
Siedem grzechów głównych
  • Czy byłeś pyszny, zarozumiały z powodu swych zdolności, ubrania lub bogactwa, stanowiska? Czy gardziłeś uboższymi od siebie lub ciężko pracującymi, wyśmiewałeś się i szydziłeś z mniej uzdolnionych?
  • Czy byłeś chciwy, skąpy, twardego serca dla potrzebujących? Czy byłeś uczynny dla rodzeństwa lub ubogich?
  • Nieczystość (patrz VI i IX przykazanie Boże).
  • Czy byłeś zazdrosny, cieszyłeś się z cudzego nieszczęścia, szkody lub kary, gdy drugiego ganiono lub gdy drugiemu gorzej się powodziło niż tobie, albo smuciłeś się, gdy inni otrzymywali więcej, coś lepszego?
  • Obżarstwo i pijaństwo (patrz V przykazanie Boże).
  • Gniew (patrz V przykazanie Boże).
  • Czy byłeś leniwy przy wstawaniu w nauce i pracy
  • Czy z lenistwa opuszczałeś pracę, szkołę, nabożeństwa szkolne? Czy pracowałeś i uczyłeś się sumiennie lekcji szkolnych? Czy byłeś w szkole uważny? Czy przeszkadzałeś kolegom? Czy pracę swą wykonywałeś na termin umówiony?


Uwaga: Nadto, jeśliś jakiś grzech popełnił, który ci sumienie Wyrzuca chociaż w powyższy -rachunku sumienia nie jest wymieniony, masz obowiązek z_ niego także się wyspowiadać.
Staraj się wyznać przed kapłanem wszystko szczerze, jasno, zwięźle i pokornie.